top of page

Πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, Αθήνα

Συντεταγμένες: 
37.99792, 23.71046

Το Καπνεργοστάσιο της οδού Λένορμαν, το δεύτερο δημόσιο καπνεργοστάσιο της Αθήνας, ανεγέρθηκε από το Ελληνικό Δημόσιο σε μια περίοδο ακμής της βιομηχανίας παραγωγής σιγαρέττων. Σκοπός του ήταν να στεγάσει επιχειρήσεις επεξεργασίας και συσκευασίας καπνού, αποθήκες καπνεμπόρων και, κυρίως, να διασφαλίσει τον αποτελεσματικό έλεγχο της φορολογίας του καπνού. Ο καπνός υπήρξε μία από τις σημαντικότερες καλλιέργειες της ελληνικής υπαίθρου και, από την επιβολή της φορολογίας του το 1876, αποτέλεσε πολύτιμη πηγή εσόδων για το ελληνικό κράτος.

Η ανέγερση του κτηρίου ξεκίνησε το 1928 και ολοκληρώθηκε το 1930. Η ανάγκη κατασκευής του είχε διαπιστωθεί ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, καθώς το πρώτο δημόσιο Καπνεργοστάσιο της πόλης, επί της οδού Αριστοτέλους (1883), δεν επαρκούσε πλέον για τις αυξανόμενες ανάγκες. Ήδη από το 1902 είχε επιχειρηθεί η δημιουργία νέου καπνεργοστασίου, χωρίς όμως να ευοδωθεί το εγχείρημα· οι πιεστικές ανάγκες καλύφθηκαν προσωρινά με επεκτάσεις του υφιστάμενου κτηρίου.

​

Η εσωτερική οργάνωση του κτηρίου αντανακλούσε τη βιομηχανική του λειτουργία: στο ισόγειο εγκαταστάθηκαν μονάδες κοπής και συσκευασίας καπνού, η διοίκηση και το τελωνείο. Στον όροφο λειτούργησαν μονάδες παραγωγής τσιγάρων και πούρων, ενώ προβλέφθηκαν και δύο αίθουσες εστιατορίου για το προσωπικό. Το υπόγειο διαμορφώθηκε σε χώρο αποθήκευσης καπνού, με 14 ανεξάρτητες αποθήκες που είχαν πρόσβαση από τον περιμετρικό περίβολο του κτηρίου. Στο δώμα προβλέφθηκε κατοικία για τον φύλακα, η οποία από το 1951 χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία των οικογενειών των διευθυντών της Εφορίας Καπνού.

​

Με την έναρξη της λειτουργίας του το 1930, στο Καπνεργοστάσιο Αθηνών συστεγάστηκαν περίπου 25 μικρές καπνοβιομηχανίες, οι τελευταίες από τις οποίες αποχώρησαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Ωστόσο, με την επικράτηση των ιδιωτικών καπνεργοστασίων και την εξάπλωση του μηχανοποιημένου σιγαρέττου, η ζήτηση για τους χώρους του κτηρίου μειώθηκε σταδιακά. Αυτό οδήγησε στην υπολειτουργία του και στην εισαγωγή νέων χρήσεων. Ήδη από το 1938, περίπου το ένα τέταρτο του κτηρίου παραχωρήθηκε στη Στρατιωτική Υπηρεσία Αθηνών, η οποία, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε περιόδου, στέγασε την Υγειονομική Υπηρεσία Στρατού, τη Στρατιωτική Καπνοβιομηχανία, στρατιωτικές φυλακές (1945–1946), καθώς και κατοικίες προσφύγων από τη Ρουμανία (1952), μεταξύ άλλων.

​

Η Στρατιωτική Υπηρεσία αποχώρησε οριστικά τον Ιούλιο του 1963. Έκτοτε, σημαντικό τμήμα του κτηρίου διατέθηκε σε διάφορες δημόσιες υπηρεσίες, άσχετες πλέον με την καπνική χρήση, όπως υπηρεσίες της Προεδρίας της Κυβερνήσεως, του Υπουργείου Οικονομικών και της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος.

​

​Σήμερα, τμήμα του φιλοξενεί την Βιβλιοθήκη της Βουλής και περιοδικές εκθέσεις. 

Πηγές:

Αναστασόπουλου Γ., Ιστορία της Ελληνικής Βιομηχανίας 1840-1940, τ. Α, Β, Ελληνική Εκδοτική Εταιρία ΑΕ, 1947
Δρανδάκη Π., Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, 1930, τ. 13
Μπίρη Κ., Αι Αθήναι. Από του 19ου εις τον 20ον αιώνα, Αθήνα, Γ΄ έκδοση, 1996
Σιδέρη Ν., Η Ελληνική βιομηχανία: βιομηχανική παραγωγή και αξία αυτής κατά τα έτη 1953 και 1954, Αθήναι, 1955
Χαριτάτου Μ., Γιακουμάκη Π., Η ιστορία του Ελληνικού Τσιγάρου, Αθήνα, Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο, 1997

​

Καπναποθήκη Παπαστράτου, Βόλος

Συντεταγμένες:
39.36266, 22.94554

I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy.

I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy.

  • LinkedIn
  • Facebook

© 2026 designed, implemented by Vicky Fragkoudi.

All rights reserved.

bottom of page