Βόλος
Καπναποθήκη Παπάντου-Μουσείο Πόλης Βόλου
Συντεταγμένες:
39.36406, 22.93568
Πρώην καπναποθήκη Παπάντου, νυν Μουσείο Πόλης του Βόλου. Βρίσκεται επί της οδού Φερών 15-17. Κατασκευάζεται γύρω στο 1920 στην περιοχή των “Παλαιών” του Βόλου ως αποθήκη καπνού. Το 1955 υπέστη ζημιές εξαιτίας του σεισμού.Το 1989–2000 πέρασε στην ιδιοκτησία του Δήμου, ανακαινίστηκε εκ βάθρων για να γίνει πολιτιστικός χώρος. Από το 2014 λειτουργεί ως Μουσείο της πόλης του Βόλου Αναπτύσσεται σε 2–3 ορόφους με 9 ενότητες που αφηγούνται την ιστορία της πόλης: από την ύστερη οθωμανική περίοδο έως τη σύγχρονη κοινωνική, οικονομική, πολιτιστική ζωή.
Καπναποθήκη Σπήρερ, Δημοτικό Κέντρο Ιστορίας & Τεκμηρίωσης
Συντεταγμένες:
39.36473, 22.94104
Τριώροφη καπναποθήκη με ημιυπόγειο και σοφίτα, επί της οδού Μακρυνίτσης στον Βόλο. Κατασκευάζεται 1926 για τον εμπορικό οίκο Χέρμαν Σπίρερ και ΣΙΑ και διαθέτει σχήμα "Γ".Σήμερα λειτουργεί ως Δημοτικό Κέντρο Ιστορίας & Τεκμηρίωσης, φιλοξενώντας βιβλιοθήκη (μερικώς δανειστική) και άλλες υπηρεσίες του Δήμου Βόλου
Καπναποθηκη Ματσάγγου, Βόλος
Συντεταγμένες:
39.36423, 22.94565
Ιδρύθηκε το 1890 από τον Νικόλαο Ματσάγγο, αρχικά σε συνεργασία με τους Καρακίτη, και εγκαταστάθηκε στις οδούς Παύλου Μελά, Ερμού, Μακεδονομάχων και 28ης Οκτωβρίου, καταλαμβάνοντας δύο οικοδομικά τετράγωνα στο κέντρο της πόλης. Στους δύο πρώτους μεταπολεμικούς χρόνους έφτασε να απασχολεί ~1.850–2.000 εργαζόμενους (γυναίκες «ματσαγγοπούλες»), με παραγωγή έως 180.000–200.000 κιλά τσιγάρων μηνιαίως, καθιστώντας την κορυφαία στην Ελλάδα. Η οικονομική κρίση μετά τον σεισμό του 1955 οδήγησε σε κρατικοποίηση και τελικά σε παύση λειτουργίας το 1972. Το συγκρότημα περιλαμβάνει πέντε κτίρια κτισμένα από το 1920 έως το 1936 και έχει κριθεί διατηρητέο. Σήμερα, φιλοξενεί τμήματα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Καπναποθήκη Παπαστράτου, Βόλος
Συντεταγμένες:
39.35745, 22.9507
Βρίσκεται επί της οδού Αργοναυτών στο λιμάνι του Βόλου και αποτελεί κτίριο-τοπόσημο για την πόλη, εξαιτίας του όγκου του αλλά και του γυάλινου θόλου. Η σημερινή «μεγάλη» αποθήκη ανεγέρθηκε το 1935, δίπλα σε παλαιότερη (1926), την οποία κατεδάφισαν και στη θέση της χτίστηκε σήμερα το κτίριο «Αλέξανδρος Δελμούζος» . Στην καπναποθήκη στεγάζονταν η διαδικασία μηχανικής επεξεργασίας του καπνού: από το σπάσιμο και τον καθαρισμό, μέχρι την ξήρανση, δεματοποίηση και διάθεση στην αγορά. Το 1985 η καπναποθήκη αγοράστηκε από το πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και σήμερα στεγάζει την Πρυτανεία, διοικητικές υπηρεσίες και γραμματείες.
Καπναποθήκη Παπαστράτου, Αγρίνιο
Συντεταγμένες:
38.62293, 21.40863
Η καπναποθήκη επί των οδών Δεληγιώργη–Παπαθανάση που ανήκει στην οικογένεια Παπαστράτου, οικογένεια καπνεμπόρων των οποίων η ιστορία και η επιχειρηματική δραστηριότητα φτάνει μέχρι σήμερα, κατασκευάζεται στα μέσα της δεκαετίας του 1920. Το συγκρότημα στο σύνολό του αποτελείται από τρία κτίσματα. Ένα τριώροφο κεραμοσκεπές κτίριο ένα μικρότερο διώροφο που στέγαζε τις διοικητικές υπηρεσίες της εταιρείας, αλλά και ένα τρίτο νεότερο κτίριο κατασκευασμένο περίπου στα τέλη της δεκαετίας του 1960 με αρχές του 1970. Τα δύο πρώτα κτίσματα παραμένουν ιδιοκτησία του ιδρύματος Παπαστράτος και έχουν κριθεί διατηρητέα από τοΥπουργείο Πολιτισμού.
Καπναποθήκες Παπαπέτρου, Αγρίνιο
Συντεταγμένες:
38.62217, 21.40665
Ένα από τα σημαντικότερα δείγματα ιστορικής βιομηχανικής αρχιτεκτονικής που φτάνουν ως τις μέρες μας, ίσως το μεγαλύτερο που κατασκευάστηκε στο Αγρίνιο, είναι οι καπναποθήκες Αφων Παπαπέτρου, στη συμβολή των οδών Λ. Μαβίλη και Κ. Παλαμά, απέναντι από το κτίσμα του παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού. Η χωροθέτησή του, όπως και όλων των καπναποθηκών της πόλης, ήταν άμεσα συσχετισμένη με εκείνη του σιδηροδρόμου για λόγους διανομής.
Το κτήριο αυτό καθεαυτό αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου, με έντονα art deco μοτίβα στην μόρφωση του κεντρικού θυρώματος. Είναι μικτής κατασκευής, από τα πρώτα τέτοια κτίσματα στην πόλη του Αγρινίου, με φέρουσα περιμετρική αργολιθοδομή (τοπικός ψαμμόλιθος), και φέροντα οργανισμό (υποστυλώματα, πλακοδοκοί) από οπλισμένο σκυρόδεμα. Χαρακτηρίζεται από ορθογωνική κάτοψη, απόλυτη συμμετρία κατά τους δύο άξονες και έναν κεντρικό χώρο κινήσεων αρθρωμένο με μεταλλική κατασκευή.
Η κατασκευή του κτηρίου φαίνεται να ξεκινά το 1923, όπως μαρτυρά η επιγραφή στην πρόσοψή του, και να ολοκληρώνεται το 1926, παράλληλα με την έναρξη της λειτουργίας του ως χώρος αποθήκευσης και επεξεργασίας καπνών Αγρινίου, υπό την διεύθυνση των τριών αδερφών Παπαπέτρου. Το 1929, διακόπτεται απότομα η οικονομική άνθιση λόγω του αμερικανικού οικονομικού κραχ, αφού κυρίως με την Αμερική γινόταν το εμπόριο των καπνών. Από το χρονικό αυτό σημείο και μετά το βιομηχανικό κτίσμα μπαίνει σε μια συνεχή διαδικασία μεταβολής της χρήσης του ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες. Μετατρέπεται και προσαρμόζεται χωρίς ποτέ να εκπληρώσει το σκοπό της χρηστικής έπαρσης που το δημιούργησε. Σημειώνεται η λειτουργία του ως φυλακές Εβραίων κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, η επαναλειτουργία του το 1946 και για δύο έτη με περιορισμένης κλίμακας παραγωγή, η μετατροπή του σε σχολή χωροφυλακής την δεκαετία του ’50. Κατά τις δεκαετίες ’60 και ’70 χρησιμοποιείται ως αποθήκη του συνεταιρισμού ελαιών της Αγροτικής Τράπεζας, αποθήκη των καπναποθηκών Ιωαννίδη και Παναγόπουλου στη συνέχεια, ως την οριστική εγκατάλειψή του χώρου τη δεκαετία του ’80. Το 1992 το κτήριο κηρύσσεται διατηρητέο (ΦΕΚ Δ-536 α/ 02.06.1992), και το 1996 περνά στην ιδιοκτησία του Υπουργείου Πολιτισμού
